Gaz koksowniczy
Gaz koksowniczy składa się w przybliżeniu w 50% objętościowo z wodoru i 30% z metanu, oraz azotu, tlenku węgla i mniejszych ilości cięższych węglowodorów, dwutlenku węgla oraz tlenu. Gaz ten jest zwykle produkowany w procesie ogrzewania węgla kamiennego w temperaturze 1350°C bez dostępu powietrza. Grzanie powoduje wydostawanie się z węgla lotnych składników tworzących gaz.
Surowy gaz koksowniczy zawiera gazy amonowe oraz siarkowodór. Wszystkie te niepożądane domieszki są usuwane w serii procesów oczyszczania. Oprócz gazu w procesie tym. zwanym suchą destylacją węgla, powstaje koks.
W procesie Lurgiego strumienie sprężonej pary i tlenu przepuszczane przez pokład rozżarzonego węgla przekształcają go w gaz generatorowy. Jest to stosunkowo niskokaloryczny gaz. składający się głównie z azotu, tlenku węgla i wodoru, wykorzystywany jako paliwo w przemyśle.
Gaz olejowy
Pierwotnie gaz olejowy był wytwarzany z surowej ropy naftowej, lecz później stworzono metody pozyskiwania gazu z innych olejów. Gaz ten składa się z kilku węglowodorów, w tym metanu, acetylenu oraz benzenu. Jest dość czysty i bywa niekiedy mieszany z gazem koksowniczym.
Gaz ziemny
Wiele państw posiada cenne złoża gazu ziemnego, zwykle występujące wraz z pokładami ropy naftowej. Od lat 40. XX w. są one głównym źródłem gazu w USA. Niedługo potem także Europa, dzięki złożom pod powierzchnią Morza Północnego oraz w Rosji, przeszła głównie na ten rodzaj gazu.
Gaz ziemny składa się gównie z metanu wraz z etanem oraz niewielkich ilości propanu, butanu i azotu (choć zawartość tego ostatniego może być stosunkowo duża. zależnie od złoża). Jego wartość opałowa jest znacznie wyższa niż gazu koksowniczego, co oznacza że spalenie danej masy gazu ziemnego da więcej energii niż spalenie tej samej masy gazu koksowniczego. Prowadzi to do komplikacji przy przestrajaniu sieci z gazu koksowniczego na ziemny. Jednym z rozwiązań jest zaazotowa-nie gazu tak, aby jego wartość opałowa zbliżyła się do wartości opałowej gazu koksowniczego. Inne polega na wymianie dysz palników gazowych we wszystkich urządzeniach u wszystkich odbiorców.
Wiele rodzajów gazów oraz ich pochodne są używane nie tylko w celach opałowych i oświetleniowych, ale i jako surowiec do produkcji nawozów, tworzyw sztucznych i innych. |